Aura - Ochrona Środowiska 2020/09

  • Plan działania UE dotyczący gospodarki obiegu zamkniętego
    Tjisse Stelpstra, minister prowincji Drenthe w Holandii, członek unijnej Komisji Środowiska, Zmiany Klimatu i Energii, przygotowuje opinię Europejskiego Komitetu Regionów dotyczącą planu działania UE w sprawie gospodarki cyrkularnej, opublikowanego przez Komisję Europejska w marcu br. Plan ten będzie przyjęty podczas sesji plenarnej 12–14 października tego roku. Gospodarka o obiegu zamkniętym ma ogromne znaczenie w walce z globalnym ociepleniem. Jest też głównym filarem Europejskiego Zielonego Ładu, czyli unijnej strategii na rzecz wzrostu, której celem jest osiągnięcie neutralności klimatycznej do 2050 r.
  • Wiesiołek – roślina o cennych właściwościach prozdrowotnych i leczniczych
    W warunkach glebowo-klimatycznych Polski największe znaczenie mają dwa gatunki wiesiołka – Oenothera paradoxa Hudziok oraz Oenothera biennis L., które występują w stanie naturalnym lub są uprawiane na plantacjach celowych. Ich skład chemiczny nasion jest zbliżony, są szczególnie bogate w cenne składniki o właściwościach prozdrowotnych, takich jak olej zawierający nienasycone kwasy tłuszczowe – linolenowy (LA) i unikatowy ?-linolenowy (GLA), tokoferole oraz polifenole i garbniki. Kwasy GLA i LA mają istotne znaczenie w profilaktyce i leczeniu wielu chorób, takich jak sercowo-naczyniowe, neurologiczne, skórne, cukrzyca. Nie bez znaczenia jest również ich działanie ochronne w przebiegu infekcji bakteryjnych i wirusowych oraz ich następstw. Z uwagi na właściwości wiesiołek powinien na stałe zagościć w naszej codziennej diecie, a szczególnie w obecnym czasie u osób, które chorują lub zmagały się z COVID-19.
  • Drzewa, a inwestycje
    Artykuł dotyczy problemu kolizji drzew z inwestycjami. Przytaczane są najważniejsze artykuły prawne na ten temat. Przedstawiono metody zabezpieczenia drzew podczas inwestycji. W sytuacji, gdy nie jest możliwe zachowanie drzew właściciel gruntu jest zobowiązany do dokonania nasadzeń zastępczych, które podlegają kontroli po trzech latach. Zwrócono również uwagę na to, że wniosek nie zawsze jest kompletnie przygotowany.
  • Problem usunięcia materiałów niebezpiecznych z Bałtyku w świetle teorii gier
    Kontrola Najwyższej Izby Kontroli w latach 2016-2019 dotycząca przeciwdziałania zagrożeniom wynikającym z zalegania materiałów niebezpiecznych na dnie Morza Bałtyckiego, tj. bojowych środków trujących, produktów ich rozpadu oraz paliw i produktów ropopochodnych z wraków statków, wykazała niewystarczające i nieskuteczne działania administracji morskiej (Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej oraz dyrektorów urzędów morskich) i administracji ochrony środowiska (Ministra Środowiska oraz Głównego Inspektora Ochrony Środowiska). Organy te wskazywały na brak możliwości podjęcia działań z powodu braku uprawnień, środków lub wiedzy i wzajemnie przerzucały się odpowiedzialnością za realizację zadań w tym zakresie. NIK uznała, że wyjaśnienia były nie do przyjęcia i oceniła ministrów negatywnie. W świetle teorii gier zaniechania te wyglądają jako określone strategie braku współpracy wybrane przez „graczy”, które okazują się jednak błędne, gdyż wyłącznie współpraca, a nie „jazda na gapę” daje właściwe rozwiązanie. Artykuł przedstawia prywatny pogląd autora na podstawie wyników kontroli NIK i teorii gier.
  • Dotowanie ”elektryków”
    Samochody elektryczne są powszechnie uważane za rozwiązanie ekologiczne. Przekonanie to oparte jest na braku rury wydechowej, z której emitowane byłyby zanieczyszczenia. Jednak faktyczny wpływ „elektryków” na środowisko zależy od pochodzenia prądu służącego do ich ładowania. Zależy również od tego, jaką pracę przewozową zastępuje samochód elektryczny. Skoro przyczynia się do wzrostu pracy przewozowej, to jego pozytywny wpływ na środowisko jest wątpliwy. Tym niemniej „elektryki” są chętnie dotowane, co stawia pod znakiem zapytania racjonalność polityki, która to sankcjonuje.
  • Wyrok Trybunału z 2 lipca 2020 r. w sprawie ochrony siedlisk chomika europejskiego w Wiedniu, C– 477/19
    Sentencja Artykuł 12 ust. 1 lit. d) dyrektywy Rady 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 r. w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory należy interpretować w ten sposób, że pojęcie „terenów odpoczynku”, o którym mowa w tym przepisie, obejmuje również tereny odpoczynku, które nie są już zajmowane przez jeden z objętych ochroną gatunków zwierząt, o których mowa w lit. a) załącznika IV do wspomnianej dyrektywy, taki jak Cricetus cricetus (chomik europejski), o ile istnieje wystarczająco wysokie prawdopodobieństwo, że gatunek ten powróci na te tereny, co powinien sprawdzić sąd odsyłający. Stan faktyczny Deweloper budowlany podjął prace związane z budową budynku na terenie, na którym miał siedlisko chomik europejski. Właściciel tego gruntu, który miał świadomość tej sytuacji, poinformował o tym dewelopera, który przed rozpoczęciem prac zamówił biegłego w dziedzinie środowiska naturalnego.
  • Słoneczne instalacje grzewcze
    W kolejnym artykule dotyczącym grzania wody energią słoneczną w instalacji solarnej przedstawię kilka rozwiązań technicznych tych instalacji. W kolejnych częściach omówię kilka innych rodzajów instalacji solarnych oraz urządzeń w niej montowanych.
  • Lato o zapachu tulipanowca amerykańskiego, pioniera w dendroflorze Europy
    Tulipanowiec amerykański Liriodendron tulipifera L. pochodzi ze wschodnich obszarów Ameryki Północnej. Jest jednym z pierwszych gatunków drzew północnoamerykańskich przywiezionych do Europy, bo dotarł na nasz kontynent już w 1663 r. Sprowadził go John Tradescant, nadworny ogrodnik króla Anglii Karola I. Źródła historyczne wspominają o kilku okazach tego gatunku, rosnących w 1688 r. w londyńskich ogrodach Fulham Palace. Tulipanowiec należy do rodziny magnoliowatych i jest komponentem lasów dębowo-tulipanowcowych, rosnących w atlantyckiej części Ameryki Północnej. Gatunek ten występuje w naturze w dolinach rzek, na wilgotnych zboczach górskich, jest głównie domieszką w drzewostanach lasów liściastych i mieszanych, chociaż czasami tworzy też czyste drzewostany.
  • Pigułka…
    Pani Zuzanna dochodzi do sześćdziesiątki. Jest dozorczynią. Czasem, przy windzie, lubi pogadać z ludźmi. Także o swoim zdrowiu. Nie do wiary, ale jedyne pigułki jakie zażywała w ostatnich kilkunastu latach wymuszała na niej grypa. Pomocne były domowe sposoby i witamina C. Na ból głowy – jak mówi – dobry był długi spacer, a strzykanie w krzyżu przepędzała trzepaniem dywanów. Wie dobrze, że są to recepty archaiczne, ale bywają skuteczne. Większość ludzi woli jednak bardziej „cywilizowane” sposoby. Z lubością sięga więc po różnego rodzaju preparaty, także te z telewizyjnych reklam. Apteki wabią coraz większą ofertą rozmaitych produktów medycznych – paraleków, suplementów diety, mikroelementów i witamin.
  • Urokliwe piękno mikroświata w Rezerwacie przyrody „Dolina Żabnika”
    Na granicy województwa śląskiego i małopolskiego na Pagórach Jaworznickich, we wschodniej części Jaworzna, w dzielnicy Ciężkowice, leży rezerwat przyrody, którego nazwa „Dolina Żabnika” pochodzi od naturalnego zagłębienia rzeki, która przez niego przepływa. Rzeka meandrując, zbudowała koryto i obszar zalewowy jest obecnie naturalnie obniżony. Potok Żabnik należy do I klasy pod względem czystości w województwie śląskim (ewenement na skalę województwa), a wolno płynąc wąską doliną tworzy urokliwe zakola i rozlewiska.
  • Zatrzymanie deforestacji nie wystarczy, potrzebujemy reforestacji
    Zaprzestanie deforestacji i ponowne zalesianie stwarzają duże możliwości pochłaniania dwutlenku węgla z atmosfery i jego magazynowania. Te działania powinny stać się priorytetem. Jednak taką rolę skutecznie spełnić mogą wyłącznie dojrzałe lasy. Teren naturalnie zalesiony przechowuje 40 razy więcej węgla niż plantacje i sześć razy więcej niż agroleśnictwo. Na wdrożenie planu reforestacji planety mamy niewiele czasu, gdyż wraz z postępującym globalnym ociepleniem, szybko kurczy się potencjalna możliwa powierzchnia do zalesienia.
  • Murawy galmanowe
    Pytanie: Na jakiej podstawie prawnej można uzyskać zezwolenie na usunięcie kilkuset drzew w lesie stanowiącym własność gminy, objętym uproszczonym planem urządzenia lasu, w calu realizacji projektu aktywnej ochrony muraw galmanowych? Wydział Nauk Przyrodniczych Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach Odpowiedź: Według przedstawionych mi informacji murawy galmanowe występujące na terenach poprzemysłowych charakteryzujące się dużą zawartością metali ciężkich są wartościowym tworem przyrodniczym zasługującym na ochronę czynną. Zrealizowanie tego pomysłu wymaga usunięcia kilkuset drzew, aby odsłonić nasłonecznienie. Zgodnie z założeniem przyjętym przy sporządzeniu felietonów do „Paragrafu i Środowiska” nie zajmuję się merytoryczną oceną kierowanych do mnie pytań, bo nie mam ku temu kompetencji. Zajmuję się wyłącznie kwestiami prawnymi, zakładając, że argumentacja przyrodnicza została przedstawiona rzetelnie.
  • Ciekawostki technologiczne ze świata
    Skórki pomarańczy tworzą baterie Naukowcy z Politechniki Singapurskiej opracowali nowatorską metodę odzyskiwania cennych metali ze zużytych baterii lotowo-jonowych. Wszystko za pomocą skórek z owoców. Do zademonstrowania możliwości rozwiązania wykorzystano skórki pomarańczy, których efektywność była największa. Jednocześnie po odzyskaniu cennych metali pozostało niewiele odpadów. Naukowcy twierdzą, że taka zamiana odpadów na zasoby pozwoli zmniejszyć ilość zarówno odpadów organicznych, jak i elektronicznych, pozwalając na długotrwałe używanie istniejących zasobów. Biorąc pod uwagę, że co roku produkuje się około 1,3 miliarda ton odpadów pochodzących z żywności i 50 milionów ton śmieci elektronicznych, jest to bardzo oczekiwane rozwiązanie. Zazwyczaj, aby stopić metale, zużyte baterie ogrzewa się do ponad 500oC, co powoduje emisję toksycznych gazów.

AURA Ochrona Środowiska - cały wykaz