Bezpieczeństwo pracy i ochrona środowiska w górnictwie 2012/10

  • Znaczenie podziemnych magazynów gazu dla zapewnienia bezpieczeństwa energetycznego (3)
    W artykule omówiono typy PMG i ich znaczenie dla systemów gazowniczych. Przedstawiono magazyny obecnie funkcjonujące w świecie, podając ich pojemności magazynowe oraz maksymalne moce odbioru gazu. Przeanalizowano zależności pomiędzy lokalizacjami PMG, kierunkami dostaw gazu oraz wielkością jego zużycia w wybranych krajach.
  • Porównanie kategoryzacji zagrożenia wyrzutami gazów i skał w górnictwie polskim i innych krajów (11)
    Artykuł przedstawia analizę przepisów w wybranych krajach, dotyczących podstaw i sposobu kategoryzacji zagrożeń wyrzutami gazów i skał. W jej wyniku stwierdzono, że przepisy w krajach europejskich i Chinach są do siebie podobne. Podobieństwo to dotyczy dążenia do maksymalnego sformalizowania nakładanych wymogów kategoryzacji, łącznie ze wskazaniem stosowanych parametrów kryterialnych i  ich wartości. W opozycji do nich pozostają przepisy amerykańskie i australijskie, które ujednolicone podejście do zarządzania ryzykiem wyrzutu uznają za niewłaściwe, dając jedynie zarys tego, jakie elementy muszą być w nim uwzględnione.
  • Studium uwarunkowań emisji gazów ze zlikwidowanych kopalń SW części GZW (część VIII) (18)
    Emisja gazów kopalnianych zachodzi ze wszystkich zlikwidowanych kopalń, a rodzaj i koncentracje emitowanych gazów zależą m.in. od warunków geologiczno-gazowych w otaczającym zroby górotworze (zerowe koncentracje CH4 i CO2 nie świadczą o braku emisji, wskazując, że w miejscach tych wydostaje się tylko N2). Warunki te są głównym czynnikiem determinującym emisję gazów ze zlikwidowanych kopalń. Mniej istotnymi są natomiast, kolejno: odwadnianie kopalń oraz wpływ wentylacji i odmetanowania. Dodatkowym czynnikiem są zmiany ciśnienia barometrycznego. Wydzielanie gazów do zrobów powoduje wzrost ciśnienia w ich obrębie. Przyspiesza go zakończenie ich odwadniania. Sprężaniu gazów przeciwdziała odmetanowanie zrobów i wentylacja sąsiednich kopalń, oraz ucieczka gazów na powierzchnię. Ucieczka taka ma miejsce po wzroście ciśnienia, umożliwiającym pokonanie oporów przepływu. Opory te determinuje m.in. charakter nadkładu formacji węglonośnych. Przy występowaniu nadkładu mioceńskiego ucieczka gazów ma miejsce głównie przez zlikwidowane szyby, w których opory przepływu są zależne m.in. od głębokości połączenia szybu ze zrobami, a najważniejsze są połączenia najpłytsze. Ponadto, podnoszące się zwierciadło wody przemieszcza gazy kopalniane do płytszych partii zrobów, czego efektem jest zmiana składu migrującego gazów.
  • Wstępne rozpoznanie ośrodka gruntowo-wodnego zachodniej części Centralnego Zwałowiska Przezchlebie z wykorzystaniem metody obrazowania elektrooporowego 2D (31)
    W pracy zaprezentowano wyniki rekonesansowych pomiarów geoelektrycznych przeprowadzonych za pomocą metody obrazowania elektrooporowego 2D na obszarze zachodniego otoczenia centralnego zwałowiska odpadów z produkcji węgla "Przezchlebie". Celem pomiarów było określenie rozkładów oporności warstw geologicznych w otoczeniu składowiska. Wyniki pomiarów wskazały na możliwe zanieczyszczenie przypowierzchniowego poziomu wód podziemnych związkami chemicznymi zawartymi w odpadach, które propagują do środowiska geologicznego.
  • Kronika (38)
    Polsko-ukraińska deklaracja o współpracy; S 18. Spotkanie Szefów Urzędów Górniczych Krajów Europejskich; Konferencja "Śląskie górnictwo" w katowickiej rozgłośni Polskiego Radia; II Europejski Kongres Małych i Średnich Przedsiębiorstw
  • To nie powinno się zdarzyć. Wypadki. Katastrofy (39)
  • Ze świata. Fakty... Wydarzenia... Opinie... (42)
    W RPA platyna droższa niż życie górników; Syberyjski skarbiec antracytu; Stare kopalnie w górach Harzu - magazynami energii wiatrowej
  • Ze świata - Górnictwo na świecie (43)
    Redukcje zatrudnienia w australijskich kopalniach; Górnicze protesty w Peru; Kiedy wyczerpią się zasoby naturalne? Oryginalny pomysł na rekultywację terenów pogórniczych 
  • Przegląd aktów normatywnych (47)
  • Historia i współczesność górnictwa (49)
    Dzieje pewnej maszyny parowej