Bezpieczeństwo pracy i ochrona środowiska w górnictwie 2013/03

  • Rola nadzoru górniczego w ochronie złóż kopalin i terenów górniczych
    W artykule scharakteryzowano wybrane zagadnienia ochrony złóż kopalin, a także elementy planowania przestrzennego - w kontekście ujmowania w dokumentach planistycznych terenów górniczych oraz złóż kopalin. W stanie prawnym obowiązującym do końca 2011 r., prawo zobowiązywało do uwzględniania terenów górniczych i złóż kopalin w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego, nie przewidując jednak konsekwencji za niespełnienie tego obowiązku. Od początku 2012 r., nowe Prawo geologiczne i górnicze wprowadziło narzędzia dyscyplinujące dla wojewodów, zmieniające w pewnym zakresie stopień ochrony złóż kopalin, w zasadzie nie wpływając jednak na uwzględnianie działalności górniczej w dokumentach planistycznych. Rola organów nadzoru górniczego w zakresie ochrony złóż kopalin wiąże się zasadniczo z nadzorem nad gospodarką złożem w czynnych i likwidowanych zakładach górniczych. Równocześnie, obejmuje kontrolę wpływu ich eksploatacji na ochronę terenów górniczych i stan bezpieczeństwa powszechnego (w tym informację o terenach pogórniczych). W nawiązaniu do powyższej roli artykuł przedstawia też aktualne działania organów nadzoru górniczego, podejmowane w celu poprawy ochrony złóż i terenów (po-)górniczych.
  • Badanie składu gazów postrzałowych po detonacji górniczych materiałów wybuchowych
    Tematyką artykułu jest problematyka pomiaru gazów postrzałowych oraz interpretacja ich wyników, zgodnie z normą PN-EN 13631-16:2006, opracowaną przez Główny Instytut Górnictwa (GIG) w Katowicach - Kopalnię Doświadczalną "Barbara" w Mikołowie. W artykule przedstawiono mechanizmy powstawania szkodliwych tlenków węgla (CO) oraz azotu (NOx). Wyniki stężeń poszczególnych tlenków wskazują, który z testowanych materiałów stwarza najmniejsze zagrożenie ze względu na zawartość substancji trujących. Dodatkowo wyszczególniono względną toksyczność ogólną gazów postrzałowych, w odniesieniu do norm, obowiązującą w innych krajach europejskich.
  • Kopaliny pospolite - z dekady nadzoru górniczego
    Artykuł jest podsumowaniem dekady nadzoru sprawowanego przez urzędy górnicze nad grupą odkrywkowych zakładów górniczych wydobywających kopaliny pospolite. Na przestrzeni lat 2002-2011 tj. od dnia objęcia nadzoru nad tą grupą kopalin do dnia likwidacji (w jego prawnym sensie) terminu "kopaliny pospolite" przedstawia informacje na temat: wydobywanych w Polsce kopalin, udzielonych koncesji, liczby nadzorowanych zakładów górniczych, stanu zagospodarowania złóż oraz struktury wydobycia i zatrudnienia. W sposób statystyczny obrazuje prowadzoną działalność górniczą oraz wskazuje główne kierunki obserwowanych zmian.
  • Trzy źródła błędów przy doborze obudowy wyrobisk korytarzowych
    Autor przedstawia najistotniejsze błędy popełniane przy samodzielnym doborze obudowy wyrobisk korytarzowych, przy wykorzystaniu zasad projektowania i doboru obudowy oraz opartych na tych zasadach programach obliczeniowych.
  • Historia i współczesność górnictwa
    Bogate dziedzictwo rodzimego górnictwa w filatelistycznych zbiorach.