Bezpieczeństwo Pracy i Ochrona Środowiska w Górnictwie 2014/04


  • Nowa propozycja kategoryzacji zagrożenia metanowego w podziemnych zakładach górniczych
    W polskich zakładach górniczych wydobywających węgiel kamienny i brunatny kategoryzacja do czterech kategorii zagrożenia metanowego opiera się na oznaczeniu metanonośności. W trakcie eksploatacji oceny tego zagrożenia dokonuje się w oparciu o wydzielanie metanu do i zmierzone zawartości metanu w wyrobiskach. W nowej kategoryzacji zagrożenia metanowego ten stan zostanie utrzymany. Zmianie ulegną jedynie granice podziału na kategorie. W kopalniach rud metali nieżelaznych i sól udostępnione złoża lub ich części zalicza się do kategorii zagrożenia metanowego, jeżeli stwierdzono w powietrzu występowanie metanu albo metanu wraz z innymi gazami wybuchowymi. Zasadnym wydaje się uwzględnianie wraz z zagrożeniem metanowym zagrożenia związanego z wydzielaniem się innych gazów palnych (węglowodory, wodór, siarkowodór), co zaproponowano w przedstawionej klasyfikacji.
  • Eksploatacja złóż gazu ziemnego w jej końcowej fazie w aspekcie postępowania z wodą złożową
    Poważnym problemem występującym w czasie eksploatacji złóż gazu ziemnego jest woda złożowa, która w miarę sczerpywania zasobów i spadku ciśnień złożowych powoduje zawadnianie się odwiertów. W związku z tym stosuje się szereg metod wspomagania wynoszenia wody złożowej z odwiertów, m.in.: dawkowanie środków pieniących, użycie przewodów rurowych o małej średnicy, pompowanie wody złożowej, "latający tłok", czy też sprężarki przyodwiertowe. Są to w większości przypadków jedyne sposoby na kontynuację wydobycia gazu z odwiertów w końcowej fazie eksploatacji złóż gazu ziemnego, co z kolei wpływa na racjonalne wykorzystanie zasobów.
  • Propozycja nowej kategoryzacji zagrożenia wyrzutami gazów i skał w kopalniach węgla kamiennego
    W artykule zawarto koncepcję nowej kategoryzacji zagrożenia wyrzutami gazów i skał w kopalniach węgla kamiennego, w tym koncepcję zaliczania pokładów i ich części do kategorii zagrożonych występowaniem wyrzutów. Przedstawiono również najważniejsze proponowane zmiany w stosunku do istniejących rozwiązań prawnych.
  • Gospodarka odpadami w odkrywkowych zakładach górniczych, w świetle obowiązujących przepisów
    W artykule omówiono aktualne wymagania prawne prowadzenia gospodarki odpadami w odkrywkowych zakładach górniczych, mające w ocenie autorów podstawowe znaczenie dla tego rodzaju działalności. Szczególny nacisk położono na przedstawienie nowych regulacji prawnych, które weszły w życie z początkiem obecnego roku, tj. ustawy o odpadach i ustawy nowelizującej ustawę o odpadach wydobywczych. W zamierzeniu artykuł jest odpowiedzią na wątpliwości przedsiębiorców w zakresie gospodarki odpadami, w tym szczególnie prowadzących zakłady górnicze eksploatujące kopaliny objęte prawem własności nieruchomości gruntowej.
  • Metoda określania wartości parametrów modelu wynikającego z teorii S.Knothego
    Przedstawiono algorytm opracowany w środowisku MATHCAD do obliczania wartości parametrów modelu stosowanego do prognozowania wpływów eksploatacji górniczej na powierzchnię terenu według teorii S.Knothego. Omawiane parametry wyznaczane są na podstawie wartości następujących danych wejściowych: przemieszczenia pionowe punktów linii obserwacyjnej i odległości między punktami dla niecki obniżeniowej w stanie ustalonym w przypadku nieskończonej półpłaszczyzny, głębokość eksploatacji i wysokość furty eksploatacyjnej w przypadku pojedynczego pola złoża pokładowego zalegającego poziomo. W danych wynikowych otrzymywane są wartości następujących parametrów: współczynnik eksploatacyjny, tangens kąta rozproszenia wpływów głównych, obniżenie wskutek wstępnej komprymacji górotworu, współrzędne punktu przegięcia profilu niecki obniżeniowej.
  • Historia i współczesność górnictwa. Od solanki do soli zabłockiej