Polityka Społeczna 2016/05-06


  • Badania europejskie nad utrudnieniami w korzystaniu z prawa do swobodnego przemieszczania się obywateli Unii Europejskiej i członków ich rodzin (2-6)
    W opracowaniu dokonano analizy rozwoju zakresu przedmiotowego swobody przepływu osób na podstawie różnych regulacji prawa UE, ze szczególnym uwzględnieniem badań europejskich aktualnie prowadzonych w tym zakresie. Pokazano szerokie ujęcie uprawnień związanych ze swobodą przepływu osób. Jednak ich różnorodny charakter prawny, zwłaszcza brak spójności między rozmaitymi podstawami prawnymi, z których te uprawnienia wypływają, rodzi szereg problemów w ich stosowaniu w państwach członkowskich. Prawa krajowe bowiem stosują ograniczenia w dostępie do różnych uprawnień socjalnych, gwarantowanych z tytułu swobody przepływu osób w UE. Rangę problemu dostrzega TSUE i wydaje w tych sprawach liczne wyroki, potwierdzające słuszność szerokiego ujęcia uprawnień przypisanych swobodzie przemieszczania się osób w UE.
  • Implementacja Dyrektywy o opiece transgranicznej do polskiego porządku prawnego (6-13)
    Dyrektywa transgraniczna miała na celu zwiększenie swobody przepływu usług zdrowotnych na terenie wspólnoty europejskiej. Dotychczas na mocy traktatów ten obszar gospodarczy był co do zasady w domenie państw członkowskich i w ograniczonym zakresie podlegał koordynacji. Do października 2013 r. każde państwo UE miało obowiązek wdrożyć przepisy dyrektywy do swojego porządku prawnego. W artykule opisano dyrektywę oraz ustawę ją wdrażającą, a także zawarto pierwsze spostrzeżenia z pierwszego półrocza jej funkcjonowania.
  • Zmiany skuteczności krajowych polityk społecznych w Europie w okresie 2004-2012 (14-21)
    Celem artykułu było dokonanie oceny skuteczności krajowych polityk społecznych w 31 krajach europejskich w dwóch podokresach: 2004-2008 i 2009-2013. Ocena ta bazowała na dwóch metodach: analizie wieloczynnikowej dwuwymiarowej oraz analizie wieloczynnikowej wielowymiarowej. W wyniku przeprowadzenia analizy dwuwymiarowej udało się zidentyfikować kraje, które zmieniły typ swojej polityki społecznej oraz ustalić charakter i skalę zmian skuteczności polityk społecznych w analizowanych krajach. W wyniku przeprowadzenia analizy wielowymiarowej udało się zidentyfikować cztery grupy krajów o stosunkowo stałym składzie w obu podokresach. Kraje danej grupy charakteryzowały się zbliżonym poziomem skuteczności polityki społecznej.
  • Koncepcja zdefiniowanego świadczenia minimalnego w ujęciu kontraktowo-własnościowym - artykuł dyskusyjny (21-27)
    Celem artykułu jest analiza funkcji, które zdefiniowane świadczenie minimalne może pełnić w stosunkach między zarządcami systemów emerytalnych a płatnikami składek. Pierwszym narzędziem badawczym jest koncepcja stosunku kontraktowego oparta na teorii systemu społecznego Talcotta Parsonsa. Służy ona wyróżnieniu stanów równowagi, inflacji i deflacji w wymianie między jego stronami. Drugie narzędzie badawcze stanowi ekonomiczno-socjologiczna teoria własności Stanisława Kozyra-Kowalskiego. Umożliwia ona identyfikację poszczególnych typów strategii dochodowych związanych z wypłatą emerytur, które różnicują zarządców systemów emerytalnych i płatników składek. Ostatecznie wyróżnione zostają cztery funkcje regulacyjne, które zdefiniowane świadczenie minimalne może pełnić w kapitałowym systemie emerytalnym.
  • Centra sprawiedliwości naprawczej jako instytucja lokalnej polityki społecznej (28-33)
    W artykule zaprezentowano wyniki badania nad oddziaływaniem pilotażowego programu centrów sprawiedliwości naprawczej. Z założenia stanowić one mają instytucjonalny pomost między wymiarem sprawiedliwości, organizacjami społecznymi a społecznością lokalną. Ich powstanie jest próbą wdrożenia idei sprawiedliwości naprawczej. Projekt powstał jako odpowiedź na negatywne skutki nadmiernej prizonizacji czy szerzej - niskoefektywnej polityki orzekania i wykonywania kar w Polsce. Głównym celem artykułu jest omówienie oddziaływania CSN-ów w zakresie szeroko rozumianej polityki społecznej. Jak wskazują pierwsze wyniki badań, CSN-y są instytucją realizującą ideę governance i przyczyniają się do zwiększenia spójności polityki społecznej na obszarze, na którym działają.
  • Strategie eksternalizacji ryzyka w zatrudnianiu pracowników migrujących z Ukrainy (34-39)
    Praca ma charakter socjologiczno-prawny i wzbogaca dotychczasowe badania nad migracjami ukraińskich pracowników do polski koncepcją świadomości prawnej. Na podstawie jakościowych badań analizowano mechanizmy stosowane przez pracodawców, prowadzące do prekaryzacji pracowników migrujących oraz mechanizmy ochrony tej najbardziej podatnej na nadużycia grupy na polskim rynku pracy. Do pokazania ograniczeń praw obywatelskich i pracowniczych pracowników migrujących użyto koncepcji prekariatu Guya Standinga. Z ich peryferyjnej pozycji prezentuje się krytyczny obraz transformacyjnej gospodarki i jej słabości.
  • Minimum socjalne w 2015 r. - Dane średnioroczne (40-41)
    Minimum socjalne przedstawia modelowe koszty utrzymania gospodarstw domowych w zakresie umożliwiającym społeczną integrację i uczestnictwo w więziach społecznych. Zakres i poziom zaspokajanych potrzeb według standardu minimum socjalnego winny zapewniać takie warunki, by na każdym z etapów rozwoju człowieka umożliwić mu reprodukcję sił życiowych, posiadanie i wychowanie potomstwa oraz utrzymanie więzi społecznych. Porównywalność danych koszykowych ułatwia monitorowanie sytuacji gospodarstw oraz przyczynia się do uwzględniania kondycji gospodarstw w dialogu społecznym. W artykule przedstawiono szacunki minimum socjalnego dla 2015 r. na podstawie średniorocznych notowań cen udostępnionych przez GUS.
  • Minimum egzystencji w 2015 r. - Dane średnioroczne (42-43)
    Minimum egzystencji jest definiowane jako najniższy możliwy poziom konsumpcji pozwalający na przeżycie. Artykuł przedstawia szacunki minimum egzystencji, wskaźnika stosowanego do pomiaru skrajnego ubóstwa w Polsce, na podstawie cen średniorocznych w 2015 r. W porównaniu z rokiem ubiegłym (2014), w warunkach utrzymującej się deflacji, szacunki minimum egzystencji utrzymały swą wartość sprzed roku lub niewiele ją zwiększyły.