Praca i Zabezpieczenie Społeczne 2019/06

  •  Artykuły
    • Pracownik czy przedsiębiorca? Teoria wyboru zajęcia zawodowego w wyjaśnianiu decyzji o formie aktywności zawodowej
      Teoria wyboru zajęcia zawodowego zakłada, że dana osoba może wybrać formę aktywności zawodowej pomiędzy byciem przedsiębiorcą a pracownikiem najemnym. Zgodnie z ujęciem neoklasycznym wskazuje się na korzyści i koszty każdego z wyborów. Korzyścią dla pracownika jest uzyskanie wynagrodzenia za pracę pozbawione ryzyka, a dla przedsiębiorcy - zysk przedsiębiorczy obarczony ryzykiem niepowodzenia. Natomiast kosztami są koszty zaangażowania kapitału ludzkiego przy obu wyborach, zaś w przypadku przedsiębiorców również koszt kapitału finansowego i społecznego. Postrzeganie tych korzyści i kosztów jest uzależnione od wewnętrznych motywacji, takich jak np. skłonność do ryzyka, oraz od czynników zewnętrznych, jak choćby sytuacja na rynku pracy. Ostateczny wybór jest dyktowany dążeniem do maksymalizacji różnicy między korzyściami i kosztami. Osoby, które postrzegają ryzykowny zysk przedsiębiorczy jako bardziej prawdopodobnie wyższy niż wynagrodzenie, decydują o wejściu do przedsiębiorczości. W przeciwnym wypadku zostają pracownikami.
    • Stosunek pracy – zagadnienia podstawowe (część 1): czy kontrowersje wokół monistycznej bądź dualistycznej koncepcji stosunku pracy są rzeczywiście aktualne?
      Zdaniem autorki w związku z zaistniałą w polskiej literaturze prawa pracy tezą o publicznoprawnym charakterze stosunku pracy, w kontekście krytyki zarówno monistycznej jak i dualistycznej koncepcji tego stosunku, niezmiernie ciekawe i potrzebne są rozważania na temat natury stosunku pracy jako stosunku prawnego. Autorka podkreśla, że kwestia ta przede wszystkim dla prawnika-naukowca prawa pracy jest fundamentalna, bo przecież stosunek pracy to kluczowa instytucja prawa pracy. Stawia tezę, że pojawiające się w tym obszarze kontrowersje wydają się w zasadzie bezprzedmiotowe, a bierze się to z faktu, iż sam problem został niejako sztucznie „wygenerowany”. Wskazuje, że przy skorzystaniu z aparatury pojęciowej wypracowanej przez teoretyków prawa zagadnienie to nie stanowi „nierozwiązywalnej” kwestii prawa pracy.
    • Profilowanie w stosunkach pracy i politykach publicznych - instrumentem obniżania ryzyka gospodarczego?
      Podczas debaty publicznej na temat automatyzacji procesów związanych z zatrudnieniem pojawia się często pytanie dotyczące procesu profilowania. Autorka wskazuje, że profilowanie zawsze było obecne w prawie pracy i – bardziej ogólnie – jako metoda organizowania informacji niezbędna do podejmowania właściwych decyzji w danym czasie. Profilowanie jest w rzeczywistości popularną metodą stosowaną od dawna ze względu na stosunki pracy, chociaż wraz z rozwojem rewolucji informacyjnej i możliwości technologicznych zauważono niebezpieczeństwa związane z wykorzystaniem tej metody do uzyskania wiedzy niezbędnej do funkcjonowania w biznesie, przekraczającej dozwolone ramy prawne. Pozostaje poza wszelkimi wątpliwościami, że profilowanie jest metodą analityczną, ale warto się zastanowić, jakie jest głębsze znaczenie korzystania z tego mechanizmu. Zdaniem autorki zarówno pracodawcy, jak i władze publiczne wykorzystują mechanizm profilowania w celu zmniejszenia osobistego ryzyka podejmowanych projektów, co przekłada się na ocenę efektywności ekonomicznej.
  • Studia i opracowania
    • Problematyka godziwego wynagrodzenia i jego ustalania w świetle literatury i orzecznictwa
      Autor omawia pojęcie godziwego wynagrodzenia i jego rozumienie na gruncie aktów prawa międzynarodowego i prawa polskiego. Szczególną uwagę poświęca kwestii uznania wynagrodzenia za niegodziwe, a w tym problemowi wynagrodzenia wygórowanego. Na tym tle ocenia aktualny stan prawny oraz powszechnie panującą praktykę stosowania prawa w tym zakresie. We wnioskach autor wskazuje kierunek zmian, do którego powinien dążyć ustawodawca.
    • Sprawozdanie z kolokwium „Praca w XXI wieku - prawo, techniki, dążenie do jedności” (Collège de France)
      26 i 27 lutego br. odbyło się w Collège de France w Paryżu kolokwium zorganizowane przez prof. Alain Supiot, zatytułowane „Praca w XXI wieku - prawo, techniki, dążenie do jedności” (Le travail au XXI siècle – droit, technique, écoumène). Kolokwium to wpisało się w tegoroczną światową debatę na temat przyszłości pracy, zainicjowaną przez MOP w stulecie jej istnienia. Jesienią 2019 r. zostanie wydana „Księga stulecia MOP” (edycja Atelier), do której teksty zostaną wyłonione w drodze konkursu. Kolokwium było wkładem do nadania tej księdze jedności i spójności.
  • Wykładnia i praktyka
    • Desygnat określenia: „istnienie stosunku pracy” w rozumieniu art. 63 k.p.c. (w części odnoszącej się do wytoczenia powództwa przez inspektora PIP)
      Zgodnie z art. 63 kodeksu postępowania cywilnego, w części I tego przepisu, inspektor pracy Państwowej Inspekcji Pracy ma kompetencję do wytoczenia powództwa, na rzecz obywatela, w takiej sprawie, która została tu określona jako sprawa o ustalenie „istnienia stosunku pracy”. Autor poszukuje odpowiedzi na pytanie, jak należy ujmować desygnat użytego w tym unormowaniu wyrażenia: „istnienie stosunku pracy”. Odpowiedź na to pytanie ma dużą doniosłość w ramach „prawa w działaniu”, tymczasem istnieją spore rozbieżności na ten temat w literaturze przedmiotu.
    • Odpowiedzialność pracodawcy i pracownika za szkodę powstałą w bezpośrednim związku z wykonywaniem obowiązków pracowniczych w kontekście ograniczeń zawartych w art. 120 k.p.
      Zagadnienie dotyczące solidarnej odpowiedzialności pracownika i pracodawcy z tytułu deliktu popełnionego wobec osoby trzeciej wciąż stanowi kwestię nierozstrzygniętą. Dominujący nurt naukowy ostatnich lat przyjmuje, iż wyłączenie odpowiedzialności z art. 120 kodeksu pracy dotyczy jedynie winy nieumyślnej pracownika. Zdaniem autora nie jest to jednak pogląd trafny. Opiera się on bowiem na bardzo niejasnych kryteriach wykładni. Autor uwypuklił szereg wątpliwości, które pojawiają się w kontekście omawianej problematyki.
  • Z orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej
    • Przywrócenie terminu z art. 264 k.p na wniesienie odwołania od rozwiązania umowy o pracę
      Autorka dokonuje reasumpcji linii orzeczniczej Sądu Najwyższego w odniesieniu do kwestii przywrócenie terminu z art. 264 k.p na wniesienie odwołania od rozwiązania umowy o pracę. Omawia najnowszy judykat Sądu Najwyższego dotyczący tej problematyki.
  • Zdaniem Państwowej Inspekcji Pracy
    • Umowa na zastępstwo
  • Nowe przepisy
    • Przegląd Dzienników Ustaw za 2019 r. od poz. 764 do poz. 1023

Praca i Zabezpieczenie Społeczne - cały wykaz