Praca Socjalna 2017/06

  • W stulecie wydania „Diagnozy Społecznej” – między tradycją a zmianą w myśleniu o standardach pracy socjalnej (5)
    W artykule została poddana analizie publikacja Mary Richmond, wydana w 1917 r. pt. Social Diagnosis, uznawana za pierwszy podręcznik profesjonalnej pracy socjalnej, należący dziś do klasyki tej dyscypliny. Rozważania podjęte w opracowaniu dotyczą aktualności podjętych przed laty w publikacji problemów pracy socjalnej i zadań stawianych przed profesjonalnym podejściem do pomocy społecznej. W szerszym kontekście jubileusz 100-lecia publikacji Social Diagnosis skłania do refleksji nad zmianami, jakie dokonały się w obrębie nauk społecznych w odniesieniu do współczesnych możliwości rozpoznawania sytuacji społecznej osób zagrożonych wykluczeniem.
  • Pomoc społeczna za granicą
    • Potrzeba badań sytuacji życiowej osób bezdomnych w Macedonii. Prezentacja narzędzia pomiaru (27)
      Ludzie bezdomni w odróżnieniu od innych grup zmarginalizowanych nie są priorytetowym podmiotem pomocy społecznej w Macedonii. Ich sytuacja jest poddawana dyskusjom zwykle w czasie zimy, przez pozostałą część roku zaś instytucje i organizacje zaangażowane w jej realizację milczą. Jak pokazują istniejące, dość skromne dane na temat bezdomności, doświadczają jej głównie mężczyźni. Nie oznacza to jednak, że wśród bezdomnych nie ma kobiet – są, choć stanowią jedynie niewielką grupę. Różne są przyczyny pozostawania bez dachu nad głową. Najczęściej wymieniane to: uzależnienia, utrata majątku, choroby psychiczne, sieroctwo społeczne i dorastanie w placówkach opiekuńczo-wychowawczych. W przypadku kobiet zaś rozwód czy prostytucja. Pod wpływem fenomenu uchodźców z Bliskiego Wschodu, których około milion przewędrowało przez Macedonię w 2016 r., Stowarzyszenie badawcze na rzecz komunikacji i rozwoju „PUBLIC” rozpoczęło badania dotyczące problemu bezdomności. Badania te przeprowadzono także dlatego, że wąskie rozumienie zjawiska, ograniczające ludzi bez domu tylko do tych, którzy mieszkają na ulicy, sugerowało, że w Macedonii nie ma wielu bezdomnych. Była to mylna konstatacja. W artykule zaprezentowano narzędzie służące do pomiaru bezdomności wykorzystywane przez macedońskie organizacje humanitarne i pozarządowe, głównie przez Czerwony Krzyż.
  • Badania
    • Asystenci rodzin wobec proponowanych zasad etycznych ich zawodu. Próba rozpoznania problemu (37)
      W artykule podjęto próbę analizy podejścia asystentów rodzin do wybranych zasad etycznych. Celem przeprowadzonych badań była również diagnoza zakresu inspiracji pojawiających się w toku kształcenia. Przyjęto, że wartości stanowią ważne narzędzie pracy osób profesjonalnie pomagających rodzinom, wpływając na poziom efektywności wykonywanych zadań. Okazało się, że najważniejszą zasadą dla badanych był szacunek do drugiej osoby, a jednocześnie zdecydowana większość z nich zetknęła się z nią w trakcie edukacji. Badani wysoko cenili także takie zasady, jak: „traktowanie klienta jak partnera i eksperta od własnego życia”, „praca z rodziną, a nie kontrola” oraz „wysłuchanie osoby”. Wydaje się, że zasady uznawane przez badanych za najważniejsze w ich pracy znajdują się na najwyższych pozycjach w hierarchii także wśród teoretyków podejmujących problematykę profesjonalizacji asystentów rodzin. W opracowaniu zostały przedstawione jedynie ramy aksjologiczne praktykowania asystentury rodziny, które niewątpliwie wymagają dalszych pogłębionych badań. Celem tego artkułu było zwrócenie uwagi środowisk związanych z pomocą rodzinie na kwestie profesjonalizacji asystentów rodziny i wskazanie na etykę zawodową jako element nieodzowny w ich pracy i decydujący o jej powodzeniu.
    • Działania pracowników socjalnych wobec klientów „zaburzonych psychicznie” (51)
      Przedmiotem tego artykułu są interakcyjne taktyki pracowników socjalnych wykorzystywane w pracy z „osobami zaburzonymi psychicznie”. Podstawą do formułowania wniosków są badania przeprowadzone w ośrodku pomocy społecznej, których zasadniczym celem była rekonstrukcja działań pracowników socjalnych z osobami kategoryzowanymi jako „zaburzone psychicznie”. Materiał badawczy był gromadzony i analizowany na podstawie metodologii teorii ugruntowanej; składały się na to: notatki z obserwacji, rozmowy z pracownikami socjalnymi, rozmowy pracowników z klientami oraz ze współpracownikami. Przez sześć miesięcy obserwowano pracowników socjalnych w trakcie wykonywania codziennej pracy ze szczególnym uwzględnieniem tej, która dotyczyła osób „zaburzonych psychicznie”.
    • Triada determinant bezpieczeństwa pracowników służb społecznych: determinanty środowiskowe (74)
      Determinanty środowiskowe stanowią trzecią grupę czynników warunkujących bezpieczeństwo pracowników służb społecznych. Są istotnym dopełnieniem prezentowanej koncepcji triady determinant bezpieczeństwa. Obejmują następujące czynniki: środowisko rodzinne, środowisko zawodowe (pracy), postawy społeczne wobec służb społecznych, status społeczny i prestiż zawodowy, kulturę prawną oraz kulturę bezpieczeństwa. Katalog ten jest otwarty i elastyczny. Jego pojemność może zwiększać się w toku dyskursu prowadzonego wokół zagadnień bezpieczeństwa pracowników służb społecznych.
  • Kształcenie pracowników socjalnych
    • Rola wolontariatu w kształtowaniu przyszłych kompetencji profesjonalnych w polu pracy socjalnej (87)
      Wolontariat staje się obecnie ważnym elementem działania w sferze publicznej, która wymaga jakościowych przeobrażeń i kreowania nowej odpowiedzialności społecznej. Charakterystyczne cechy wolontariatu są głównie związane z tym, że w centrum jego zainteresowań jest człowiek potrzebujący pomocy. Wolontariat może się również koncentrować na wspieraniu ludzi znajdujących się w różnych sytuacjach kryzysowych. I chociaż historia pomocy społecznej pokazuje wiele przykładów związku między wolontariatem a profesjonalną pracą socjalną, współczesny wolontariusz nie może być utożsamiany z pracownikiem socjalnym. Niemniej jednak aktywność społeczna studentów przygotowujących się do zwodów społecznych ma ogromne znaczenie dla samowychowania i kształtowania kompetencji profesjonalnych oraz zawodowych doświadczeń. Refleksja nad wolontariatem i jego rolą na płaszczyźnie edukacji do pracy socjalnej może być traktowana jako element dyskusji nad edukacją do demokracji oraz do aktywności w przestrzeni publicznej w ogóle. Przedmiotem artykułu jest teoretyczna analiza wybranych aspektów wolontariatu i profesjonalnej pracy socjalnej, wyłonienie możliwych podobieństw i różnic między tymi formami działania społecznego oraz podkreślenie roli wolontariatu w kształtowaniu kompetencji profesjonalnych w pracy socjalnej.
  • Dobre praktyki
    • Asystentura rodzinna: Założenia systemowe i ich realizacja w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w Kielcach (103)
      Rodziny przeżywające trudności opiekuńczo-wychowawcze pozostają w szczególnym zainteresowaniu asystenta rodziny. Efektem realizacji planu pracy z rodziną powinna być integracja rodziny, wzmocnienie więzi emocjonalnych pomiędzy wszystkimi członkami rodziny, integracja rodziny ze środowiskiem, w którym ona żyje, a także odbudowanie funkcji opiekuńczo-wychowawczej.
  • Bliżej prawa
    • Ochrona seniorów zawierających umowy a prawna instytucja wad oświadczenia woli (123)
      Artykuł dotyczy jednej ze słabszych grup społecznych, jaką są ludzie starsi. Jak powszechnie wiadomo, wielu z nich często nie jest już w stanie dostatecznie zaspokoić swoich potrzeb ani chronić swych uprawnień. W tekście poruszono kwestię zawierania różnego rodzaju umów (np. konsumenckich) przez seniorów. W literaturze podkreśla się, iż seniorzy są dyskryminowaną w Polsce grupą społeczną, co niekiedy skutkuje nawet ich wykluczeniem społecznym. Obecnie coraz częściej zauważa się liczne nieuczciwe praktyki rynkowe wobec seniorów, dlatego w artykule zawarto rozważania na temat tego, czy obowiązujące w Polsce prawo zawsze dostatecznie chroni ich w tym aspekcie. Przeanalizowano treść przepisów prawa obowiązującego w Polsce oraz orzeczeń sądowych i literatury prawniczej, które pełnią pomocniczą funkcję w zakresie prawidłowej wykładni przepisów prawnych. Największą uwagę poświęcono tutaj instytucji wad oświadczenia woli. W artykule zawarto także odniesienia do ewentualnego zastosowania tejże instytucji wobec uchylenia się przez seniora od skutków prawnych przekazania przez niego nieruchomości (domu, mieszkania). Ponadto podkreślono potrzebę podjęcia określonych środków, które wzmocniłyby ochronę prawną seniorów, oraz dużą rolę, jaką pełni w tej kwestii praca socjalna.
  • Półka z książkami
    • Zasoby osobiste a oczekiwania zdrowotne polskich seniorów (139)
  • Noty o Autorach (145)
  • Recenzenci 2017 (147)

Praca Socjalna - cały wykaz