Aura - Ochrona Środowiska 2022/06

  • Naukowcy tworzą cyfrową bazę bioróżnorodności
    Cenne okazy flory i fauny z kolekcji przyrodniczych, źródła bibliograficzne i zbiory archiwalne, które znajdują się w zasobach polskich instytucji naukowych, będą wkrótce zdigitalizowane i dostępne. Dane gromadzone w ramach projektu IMBIO, którego liderem jest Uniwersytet Warszawski, obejmują wszystkie formy życia posiadające jądro komórkowe (Eukaryota). W realizację przedsięwzięcia, koordynowanego przez dr Piotra Tykarskiego z UW, zaangażowanych jest 18 partnerów naukowych, współpracujących ze sobą w ramach Krajowej Sieci Informacji o Bioróżnorodności (KSIB). Cyfrowy zbiór obejmie tylko organizmy charakterystyczne dla Polski czy także dla świata?
  • Ochrona rzadkich i zagrożonych gatunków flory
    Znaczenie roślin dla człowieka jest nie do przecenienia. W bezpośredni czy pośredni sposób są obecne niemalże w każdej dziedzinie życia. Tymczasem bogactwo ich różnorodności ubożeje w alarmującym tempie, głównie w związku z presją antropogeniczną. Szacuje się, że jeden na 4 gatunki na świecie jest zagrożony wymarciem na swoich naturalnych stanowiskach. W Polsce obserwuje się podobny odsetek zagrożenia naszej rodzimej flory. Podejmowane są inicjatywy, obejmujące różne poziomy organizacji bioróżnorodności, od genetycznego poprzez gatunkowy po ekosystemowy. Inicjatywy te opierają się na wyspecjalizowanych w danym kierunku narzędziach i w znacznej mierze związane są z instytucją lub organizacją działającą w danym obszarze ochrony zasobów przyrodniczych.
  • Chirurdzy drzew – wiedza i praktyka
    Zachowanie dziedzictwa przyrodniczego jest priorytetem w działalności pielęgnacyjno-leczniczej, prowadzonej przez specjalistów z Polskiego Towarzystwa Chirurgów Drzew Naczelnej Organizacji Technicznej. Od ponad 30 lat członków tej organizacji łączy wspólna pasja do przywracania zdrowia i dobrej kondycji pomnikom przyrody oraz innym drzewom, okaleczonym, osłabionym i nękanym przez szkodniki. Wsłuchują się w rytm ich życia, ­diagnozują i podejmują konieczne zabiegi.
  • Polscy biolodzy odkryli nowy rodzaj i gatunek cyjanobakterii
    Nie tylko nowy gatunek, ale też zupełnie nowy rodzaj – czyli wyższą taksonomicznie jednostkę – cyjanobakterii odkrył zespół naukowców kierowany przez polską badaczkę prof. dr hab. Iwonę Jasser z Uniwersytetu Warszawskiego Wydział Biologii. Ta niepodobna do żadnego znanego wcześniej gatunku sinica zamieszkuje geotermalne źródło Gór Pamiru Wschodniego (Tadżykistan). Zdaniem jej odkrywców może się ona okazać nie tylko nową linią ewolucyjną sinic, ale także potencjalnym producentem cennych substancji bioaktywnych. Artykuł dotyczący nowego organizmu – oraz innych wyizolowanych ze środowisk geotermalnych na Islandii, w Polsce, Grecji i Tadżykistanie – ukazał się w czasopiśmie „Molecular Phylogenetics and Evolution”. Opisane w publikacji wyniki dotyczą badań, prowadzonych przez trzy różne zespoły.
  • Naturalne słodziki i mądrość natury
    Mimo, że na rynku mamy szeroki wybór słodzików naturalnych i sztucznych, wciąż dominującą i niezagrożoną pozycję zajmuje cukier. Jest on określany jako „biała śmierć”. Lista negatywnych skutków jakie może powodować jest bardzo długa, jednak prawda o zgubnych skutkach białego cukru na ludzkie zdrowie przebijała się z trudem. Tymczasem przyroda w długim procesie ewolucji wytworzyła wiele bezpiecznych naturalnych słodzików. Tylko niektóre z nich można znaleźć w produktach spożywczych, jednak ich popularność wciąż pozostaje daleko w tyle za białym cukrem. W Polsce coraz większą popularność zyskuje stewia. Zawiera stewiozyd, 150 razy słodszy od normalnego białego cukru, stosowany także w leczeniu niektórych chorób.
  • Ekonomia w ochronie środowiska
    Ważnym motywem zastosowania ekonomii w ochronie środowiska jest poszukiwanie rozwiązań, które by pozwalały na osiągnięcie jak największej przewagi korzyści nad kosztami. W tym celu – podpierając się czasem twierdzeniem Lagrange’a – ekonomiści postulują rozwiązanie, które zrównuje krańcowe korzyści z krańcowymi kosztami. Precyzyjne znalezienie takiego poziomu ochrony jest bardzo trudne, tym niemniej przyjmowane standardy powinno się chociaż w przybliżeniu uzasadniać tym, że ich ewentualna zmiana nie byłaby usprawiedliwiona porównaniem kosztów i korzyści.
  • Rośliny komunikują się ze sobą
    Rośliny ostrzegają siebie nawzajem za pośrednictwem sygnałów elektrycznych, przesyłanych na powierzchni liści. Nowy mechanizm komunikacji roślin opisał i wyjaśnił zespół kierowany przez polskiego naukowca. Rośliny nie są takimi prymitywnymi organizmami, jak się wydaje. Mogą odbierać bodźce, przetwarzać i fizjologicznie zapamiętywać. Badania były finansowane przez NCN.
  • Społeczne zaangażowanie w transformację energetyczną
    Większość z nas intuicyjnie czuje, że obecny model rozwoju gospodarczego nie może trwać wiecznie, bo rosnąca populacja ludzi, poprawiając swój standard życia i konsumując coraz większe ilości dóbr, każdego roku bardziej obciąża środowisko i zmienia klimat Ziemi. O tych zagrożeniach wiemy już od dawna, a świadomość ich występowania przypada na lata 70. XX wieku, kiedy zostały opublikowane głośne publikacje i raporty (Raport Klubu Rzymskiego 1972; Raport Instytutu Naftowego 1968; Raport ExxonMobil 1977) dowodzące, że rozwój gospodarki przemysłowej nieuchronnie doprowadzi do zbyt intensywnej eksploatacji zasobów oraz jest zagrożeniem dla bioróżnorodności i stabilności klimatu.
  • Sąsiedzi jeżdżą razem
    Nasza planeta niekoniecznie staje się za mała nie na to, aby dla każdego z nas wyprodukować żywność, ubrania, komputer, mieszkanie, dom z ogrodem oraz oczywiście samochód. Kiedyś przeprowadziłem z moimi uczniami proste obliczenia, mające odpowiedzieć na pytanie, na ile czasu starczyłoby tlenu na Ziemi, gdyby przyroda nie odtwarzała fotosyntezą tego, co zużywa rozpasana cywilizacja małp naczelnych. Sięgnęliśmy po statystyki światowego zużycia paliw kopalnych (gaz, ropa, węgiel), przeliczyliśmy masy molowe prostej reakcji chemicznej C + O2 => CO2, a następnie objętość atmosfery i masę całego zgromadzonego w niej tlenu.
  • W trosce o środowisko
    Porozumienie Paryskie z 2015 roku, które zostało podpisane w ramach Ramowej Konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatu (United Nations Framework Convention on Climate Change – UNFCCC), miało na celu uzyskanie zobowiązania oraz powszechnej zgody do ograniczenia globalnego ocieplenia do poziomu, który nie przekracza 2°C. Dodatkowo przewidziano wprowadzenie dalszych działań przez wszystkie kraje świata. Porozumienie uzgodnione i podpisane zostało przez 195 sygnatariuszy.

AURA Ochrona Środowiska - cały wykaz