Polityka Społeczna 2021/01

  • Sztuczna inteligencja a prawo i stosunki pracy
    Niniejsze opracowanie traktuje o potrzebie i trudnościach prawnego uregulowania pozycji sztucznej inteligencji w stosunkach pracy, jej wpływu na rynek pracy w bliższej i dalszej przyszłości, deficycie zaufania i ograniczonej świadomości współczesnych i przyszłych zatrudnionych, o jej potencjale i jej pozytywnych oraz negatywnych możliwościach. Do ideału, za jaki w naszym społeczeństwie mogą być uznawane „uczone maszyny”, ciągle daleko. Na integrację inteligentnych robotów z zatrudnionymi przyjdzie jeszcze poczekać. W chwili obecnej można jedynie rozważać, czy sztuczna inteligencja może pomóc czy zaszkodzić ludziom w stosunkach pracy. Sztuczna inteligencja przejmująca miliony miejsc pracy nie zabierze ludziom całej pracy, jaka istnieje na rynkach pracy i jest obecnie wykonywana przez ludzi. Natomiast może skutecznie konkurować z rodzajami rutynowych prac wykonywanych przez ludzi. Stworzy nowe, korzystniejsze warunki zatrudnienia. Zmusi osoby w wieku aktywności zawodowej do przygotowania się na niezbędną konieczność stałego kształcenia zawodowego.
  • Identyfikacja minimalnej wiedzy o ubezpieczeniach społecznych
    Polski system ubezpieczeń społecznych jest częścią systemu zabezpieczenia społecznego. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej nakłada na państwo obowiązek stworzenia takiego systemu i zapewnienia gwarancji zabezpieczenia społecznego dla każdego obywatela. Uczestnictwo w systemie ubezpieczeń społecznych, a tym samym ochrona ubezpieczeniowa w zakresie skutków ryzyk socjalnych, jest ściśle uzależniona od faktu wykonywania działalności zarobkowej na zasadach określonych w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych (między innymi: praca wykonywana na podstawie umowy o pracę lub na podstawie umowy cywilnoprawnej oraz prowadzenie działalności gospodarczej). Z jednej strony legalność zatrudnienia i uczciwość pracodawcy, a z drugiej skuteczność organów kontroli instytucji państwowych to dwa filary gwarancji ubezpieczeniowej. Odpowiedzialność za zapewnienie takiej ochrony ubezpieczeniowej leży między działaniami instytucjonalnymi państwa a indywidualną postawą obywatela. To jego wiedza o ubezpieczeniach społecznych odgrywa bardzo ważną rolę jako atrybut świadomości ryzyka. Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych nakłada na polską instytucję wykonawczą (Zakład Ubezpieczeń Społecznych) obowiązek popularyzacji tej wiedzy. Celem artykułu jest próba wskazania zakresu minimalnej wiedzy na temat ubezpieczeń społecznych, która pozwoli obywatelowi świadomie uczestniczyć w systemie, tj. skutecznie zabezpieczyć się przed skutkami ewentualnego ryzyka.
  • Wpływ poziomu wykształcenia na dochody pracowników
    W artykule przedstawia się wpływ poziomu wykształcenia pracowników na ich dochody w różnych ujęciach. Jednym z nich jest badanie oparte na danych OECD z lat 2004–2005 przedstawiające zróżnicowanie dochodów pracowników o różnym poziomie wykształcenia na podstawie względnego zróżnicowania między nimi, przyjmując poziom dochodów pracowników o wykształceniu średnim stopnia drugiego za 100 i odnosząc do niego odpowiednio poziom dochodów pracowników o wykształceniu wyższym oraz poziom dochodów pracowników o wykształceniu średnim stopnia pierwszego. Następnie, w opracowaniu przedstawia się bardziej rozwinięte badanie wpływu poziomu wykształcenia pracowników na ich dochody w Unii Europejskiej, zawarte w Raporcie „The European Higher Education Area in 2015”. Badanie to wykazuje wpływ poziomu wykształcenia pracowników na medianę ich rocznych dochodów brutto w skali Unii Europejskiej oraz w poszczególnych państwach członkowskich. W artykule porównuje się również zróżnicowanie dochodów w zależności od poziomu wykształcenia oparte na danych OECD dla lat 2004–2005 z wynikami badań dotyczącymi państw członkowskich Unii Europejskiej z lat 2010 i 2013. Porównania te wskazują na występowanie, w pewnym zakresie, przeciwnych tendencji.
  • Minimum socjalne w drugim i trzecim kwartale 2020 r.
    Artykuł przedstawia szacunki minimum socjalnego w II oraz III kwartale 2020 r, czyli w czasie ograniczeń sanitarnych, jakie wynikły z pandemii COVID-19. Wpłynęły one na zmiany w życiu gospodarstw domowych w różnych aspektach. Szacunki uwzględniają zakres i sposób zaspokojenia potrzeb w warunkach typowych. Nie uwzględniono nowych okoliczności, jakim jest COVID-19, wobec braku szerokich badań o zmianach w konsumpcji gospodarstw w 2020 r. Jeśli zajdzie potrzeba zmiany niektórych obecnych założeń, wartość minimum socjalnego za ten okres może zostać przeliczona ponownie. Wartość minimum socjalnego w II kwartale wzrosła o +2,1% w gospodarstwie 1-osobowym oraz o 1,8% w gospodarstwie 4-osobowym, przy inflacji o 0,3%. Wzrost minimum socjalnego nastąpił głównie w wyniku dalszego wzrostu cen żywności (od 4,3 do 4,5%), przy rosnących kosztach utrzymania mieszkania i nośników energii od 1,7 do 2,0%. Ten sam czynnik zaważył w III kwartale o spadku wartości minimum. W okresie tym szacunki minimum socjalnego obniżyły się o -1% w gospodarstwie 1-osobowym oraz o -1,1% w gospodarstwie 4-osobowym, przy śladowym wzroście cen (+0,1%). Sezonowe spadki cen żywności sprawiły, że wartość żywności w koszyku zmalała od -6,1 do -6,4%, przy wskaźniku CPI -2,3% w tej grupie wydatków. Tym razem wydatki na utrzymanie mieszkania i nośniki energii nie przekroczyły 0,5%.
  • Recenzja książki: Polityka rynku pracy w społecznej gospodarce rynkowej Niemiec
    W prezentowanej monografii można rozróżnić trzy główne płaszczyzny problemowe. Rozważania teoretyczne koncentrują się na niemieckim modelu Społecznej Gospodarki Rynkowej. Wiele miejsca poświęcono roli polityki rynku pracy w tym modelu. Następnie poddano krytycznej ocenie transformację gospodarki wschodnioniemieckiej, konsekwencje zatrudnieniowe przyjętej strategii wysokiej płacy i promocji inwestycji, a także zwrócono uwagę na ofensywę polityki rynku pracy w części wschodniej Niemiec. Trzecia płaszczyzna problemowa obejmuje kwestie dotyczące przejścia od aktywnej do aktywizującej polityki rynku pracy, implementacji reform Hartza i ich społeczno-ekonomicznych skutków.

Polityka Społeczna - cały wykaz