Praca i Zabezpieczenie Społeczne 2022/05

  • Propozycje Parlamentu Europejskiego unormowania prawa pracowników „do odłączenia”
    W styczniu 2021 r. Parlament Europejski przyjął rezolucję, w której wezwał Komisję Europejską do jak najszybszego przyjęcia dyrektywy ustanawiającej tzw. prawo do odłączenia dla wszystkich pracowników korzystających z narzędzi cyfrowych do celów zawodowych, której projekt stanowi załącznik do tej rezolucji. Prawo do odłączenia rozumiane jest jako wyłączenie narzędzi cyfrowych do celów zawodowych poza czasem pracy. Celem artykułu jest omówienie proponowanych ram prawnych prawa do odłączenia oraz zwrócenie uwagi na wyzwania, z którymi prawo do odłączenia musi się zmierzyć. Analizując propozycje Parlamentu Europejskiego autorka zwraca uwagę m.in. na ujawniające się na tle projektu dyrektywy wątpliwości dotyczące zakresu podmiotowego prawa do odłączenia. Do największych wyzwań zalicza ustanowienie praktycznych ustaleń dotyczących wyłączenia narzędzi cyfrowych, zwłaszcza w przypadku elastycznych form organizacji czasu pracy, przedsiębiorstw pracujących na skalę międzynarodową i/lub prowadzących ciągłą działalność uniemożliwiającą wyłączenie serwerów. Autorka wskazuje, że realizacja prawa do odłączenia nie może koncentrować się wokół rozwiązań technicznych i organizacyjnych, lecz wymaga rozwiązania problemu przeciążenia pracą i zarządzania czasem w zgodzie z prawem do odłączenia.
  • Skazani na prekakriat: sytuacja osób młodych w Polsce
    Przeobrażenia w świecie pracy, powodowane przez globalizację i innowacje technologiczne, stanowią ogromne wyzwanie dla realizacji prawa do godnej pracy. Godna praca stanowi „luksus” dla rosnącej liczby pracowników. Dotyczy to zwłaszcza osób młodych, którzy są najbardziej narażeni na zatrudnienie prekaryjne. Jest to związane z tym, że osoby młode doświadczają dwojakiego rodzaju trudności w zakresie zatrudnienia: uzyskania zatrudnienia po zakończeniu nauki oraz dostępu do zatrudnienia, które można określić jako godne. Artykuł koncentruje się na regulacjach adresowanych do osób młodych oraz zmierza do oceny, jak te regulacje wpływają na sytuację osób młodych na rynku pracy w Polsce. W powyższym zakresie artykuł ma na względzie rozwiązania dedykowane osobom młodym, oparte na uzasadnieniu przejścia od edukacji do zatrudnienia, tworzenia miejsc pracy i przeciwdziałaniu bezrobociu osób młodych, obejmujące staż, praktyki absolwenckie oraz szkolenia. Autorka skupia się na ukazaniu, jak wskazane instrumenty wpływają na dostęp osób młodych do za- trudnienia gwarantującego godne warunki pracy i realizację podstawowych praw pracowniczych wynikających z m oraz krajowych regulacji prawnych.
  • Sprawozdanie z konferencji „W poszukiwaniu prawnego modelu ochrony pracy na własny rachunek w Polsce”
    W dniach 8–9 grudnia 2021 r. na platformie ZOOM odbyła się IV Ogólnopolska Konferencja Naukowa z cyklu Nietypowe stosunki zatrudnienia pt. „W poszukiwaniu prawnego modelu ochrony pracy na własny rachunek w Polsce”. Organizatorem konferencji było Centrum Nietypowych Stosunków Zatrudnienia oraz Studenckie Forum Nietypowych Stosunków Zatrudnienia działające na Wydziale Prawa Uniwersytetu Łódzkiego. Na konferencję zarejestrowało się 228 osób. W wydarzeniu wzięło udział 55 prelegentów zarówno w sesjach plenarnych, jak i w sesji posterowej. W drugim dniu konferencji odbył się odrębny panel dla doktorantów i studentów. Była to największa w 2021 roku ogólnopolska konferencja naukowa z prawa pracy.
  • Rozwiązanie umowy o pracę na czas określony za wypowiedzeniem w świetle projektu zmiany kodeksu pracy
    Planowana jest kolejna nowelizacja kodeksu pracy m.in. w zakresie umów o pracę na czas określony. Zgodnie z założeniami projektu ustawy wypowiedzenie takiej umowy będzie wymagało uzasadnienia, konsultacji związkowej, a pracownik będzie mógł domagać się przywrócenia do pracy. Celem artykułu jest ocena zaproponowanych zmian w zakresie ich spójności systemowej, w tym z prawem unijnym, oraz w związku z istotą umowy o pracę na czas określony. Proponowane rozwiązania należy uznać za słuszne, jednak nie wyczerpują one istotnego aspektu związanego z istotą przedmiotowych umów — ich stabilności. Zdaniem autorki występująca przed nowelizacją kodeksu pracy z 2015 r. regulacja dopuszczająca rozwiązanie umowy o pracę na czas określony wyłącznie w przypadku istnienia stosownego postanowienia w umowie była w tym zakresie właściwa, dlatego proponuje jej przywrócenie wraz z zaproponowanymi w projekcie zmianami.
  • Wpływ zasady uprzywilejowania pracownika na zakres swobody umów stron stosunku pracy w literaturze i orzecznictwie
    Celem artykułu jest określenie wpływu zasady uprzywilejowania pracownika na swobodę kształtowania przez strony stosunku pracy postanowień umów o pracę oraz umów dodatkowych. W artykule zostały przedstawione argumenty uzasadniające tezę, zgodnie z którą mechanizm przewidziany w art. 18 § 2 kodeksu pracy może znaleźć zastosowanie wyłącznie do postanowień umów o pracę, nie obejmuje natomiast swym zakresem nazwanych i nienazwanych umów dodatkowych zawieranych przez strony stosunku pracy. Jednak o nadaniu określonej klauzuli statusu postanowienia umowy o pracę należy rozstrzygać w oparciu o jej treść, a nie umiejscowienie. Za kryterium oceny postanowień umów o pracę w świetle art. 18 k.p. należy uznać wyłącznie przepisy prawa pracy w ujęciu art. 9 § 1 k.p. Treść analizowanej regulacji uniemożliwia uznanie za wzorzec oceny zasad współżycia społecznego czy natury zobowiązania.
  • Zbiorowa ochrona pracowników tymczasowych po nowelizacji ustawy o związkach zawodowych
    Przedmiotem artykułu jest ochrona zbiorowa pracowników tymczasowych po nowelizacji ustawy o związkach zawodowych ustawą z 5 lipca 2018 r., przyznającą prawo koalicji wszystkim osobom wykonującym pracę zawodową. Złożona natura tymczasowego stosunku pracy, w którym prawodawcą jest agencja pracy tymczasowej, ale praca wykonywana jest pod kierownictwem i na rzecz pracodawcy użytkownika, nie pozostaje bez wpływu na tę sferę praw pracowników. W artykule poddano analizie: 1) możliwość zrzeszania się pracowników tymczasowych w związkach zawodowych, 2) kwestię objęcia tej grupy pracowników postanowieniami układów zbiorowych oraz 3) problematykę sporów zbiorowych.
  • Zagubiona ochrona praw podstawowych w wyroku TSUE
    Sprawa, o której mowa w artykule, dotyczy dwóch zagadnień prawnych związanych ze stosowaniem dyrektywy 2008/104/WE. Pierwsza kwestia dotyczy interpretacji zakresu jej zastosowania w odniesieniu do agencji unijnej — Europejskiego Instytutu ds. Równości Płci (EIGE). Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) musiał ustalić, czy taka agencja spełnia trzy wymogi określone w art. 1 ust. 2 dyrektywy 2008/104/WE, a mianowicie, czy mieści się w definicji „przedsiębiorstwa publicznego”, czy jest „przedsiębiorstwem użytkownikiem” i czy jest zaangażowana w „działalność gospodarczą”. Z uwagi na autonomiczną interpretacją tych trzech wymogów, Trybunał stwierdził spełnianie każdego z nich. Drugie zagadnienie prawne sprowadza się do pytania, czy zasada autonomii administracyjnej agencji UE, o której mowa w art. 335 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, dozna uszczerbku w przypadku, gdy pracownicy tymczasowi wykonujący w niej pracę będą traktowani, w zakresie podstawowych warunków pracy i zatrudnienia (art. 5 ust. 1 dyrektywy 2008/104/WE), na równi z pracownikami zatrudnionymi bezpośrednio przez tę agencję. TSUE sformułował w tym zakresie odpowiedź przeczącą, wskazując, że: 1) porównania należy dokonać na poziomie zadań wykonywanych na danym stanowisku, 2) pracownicy nie domagali się pełnego równego traktowania, ale równego traktowania w zakresie wynagrodzeń, które mieszczą się w pojęciu podstawowego warunku pracy zgodnie z dyrektywą 2008/104/WE.
  • Zbieg roszczeń z art. 55 §  11 k.p. – najnowsze orzecznictwo
    Autorka referuje najnowszy judykat Sądu Najwyższego odnoszący się do problematyki zbiegu roszczeń przysługujących pracownikowi z tytułu mobbingu oraz z tytułu rozwiązania przez niego umowy o pracę bez wypowiedzenia z powodu ciężkiego naruszenia przez pracodawcę podstawowych obowiązków wobec pracownika (art. 55 § 11 k.p. i art. 943 § 4 k.p.). W omawianym orzeczeniu dodatkowo wyjaśniono charakter prawny odszkodowań przewidzianych w wymienionych przepisach.

Praca i Zabezpieczenie Społeczne - cały wykaz