Bezpieczeństwo Pracy i Ochrona Środowiska w Górnictwie 2016/06


  • Zagrożenia środowiskowe eksploatacji kruszywa naturalnego w dolinie Bobru
    W dolinie rzeki Bóbr (zachodnia Polska) ma miejsce intensywna eksploatacje kruszyw naturalnych. W artykule przedstawiono zagrożenia środowiskowe wynikające z projektowanego powiększenia terenu eksploatacji złoża kruszywa naturalnego "Gryżyce" (woj. lubuskie). Zagrożenia te odniesiono do dwóch rozważanych wariantów eksploatacji. W wariancie pierwszym założono eksploatację w całym obszarze górniczym, natomiast w drugim - ograniczenie wydobycia do środkowej i północnej części złoża. Z przeprowadzonej analizy wynika, że wariant pierwszy wymagałby zniszczenia trzech cennych siedlisk przyrodniczych, a ponadto kilku stanowisk chronionych gatunków roślin i zwierząt oraz okazów drzew o wymiarach pomnikowych. Natomiast eksploatacja złoża według wariantu drugiego nie naruszy cennego przyrodniczo obszaru i nie spowoduje ujemnych zmian w środowisku przyrodniczym, w tym również - zagrożenia powodziowego.
  • Rozpoznanie warunków geologiczno-inżynierskich na terenie dawnej, podziemnej eksploatacji węgla brunatnego dla celów zabudowy mieszkaniowej - przykład Zielonej Góry
    Artykuł przedstawia problem występujący na terenach związanych przed II wojną światową i krótko po niej z podziemnym górnictwem węgla brunatnego. Na Ziemi Lubuskiej, na przestrzeni ok. 150 lat funkcjonowało kilkaset podziemnych kopalń węgla. Obecnie część terenów pokopalnianych podlega zagospodarowaniu, np. dla celów zabudowy mieszkaniowej. Do tej pory brak jest wypracowanej procedury badań geologicznych i geofizycznych, jakie powinny mieć zastosowanie na tym terenie. Zaprezentowano konkretne przykłady badań, w tym geofizycznych, jakie zostały przeprowadzone w celu określenia przydatności terenów pogórniczych na cele budowlane w Zielonej Górze. Podano także krótki opis sposobu i zarys historii eksploatacji węgla brunatnego.
  • Programy komputerowe wykorzystywane do modelowania złóż i planowania produkcji - zalety i ograniczenia
    Na rynku dostępnych jest wiele programów wspomagających pracę geologa oraz technologa górniczego. Często trudno się odnaleźć w gąszczu oferowanych przez nie funkcjonalności. Celem artykułu jest pokazanie możliwości wybranych programów, ich zalet oraz ograniczeń. Przegląd obejmuje takie aspekty, jak: funkcjonalność programu, łatwość obsługi, możliwość prowadzenia zaawansowanych analiz geostatystycznych, integralność z innymi narzędziami do modelowania oraz wymagania sprzętowe. Przegląd wykonano zarówno pod kątem wyrobisk podziemnych, jak i odkrywkowych.
  • Przykłady likwidacji płytko położonych wyrobisk stwarzających zagrożenie występowaniem deformacji nieciągłych na powierzchni terenu na podstawie doświadczeń zagranicznych
    Deformacje powierzchni terenu stwarzają zagrożenie dla zabudowy i infrastruktury technicznej obszarów zurbanizowanych. Jednym z podstawowych obszarów działań w zakresie jego eliminacji jest likwidacja płytkich wyrobisk górniczych. W artykule przedstawiono wybrane przykłady działań zmierzających do eliminacji zagrożenia występowaniem nieciągłych deformacji powierzchni terenu, podejmowanych w innych krajach.
  • Dawne podziemne wyrobiska Dolnego Śląska, jako obiekty badań naukowych i atrakcje turystyczne
    Na obszarze Dolnego Śląska znajdują się tysiące reliktów dawnego górnictwa. Szczególne znaczenie mają dawne wyrobiska podziemne, których liczbę mierzyć można w setkach. Ze względu na skomplikowaną, tzw. mozaikową budowę geologiczną tego regionu, poszczególne sztolnie i kopalnie udostępniają górotwór o różnorodnej budowie. W artykule krótko zarysowano zagadnienie wykorzystania tych obiektów w badaniach naukowych. Na przykładzie tzw. sztolni Daisy koło Wałbrzycha, wyrobisk w Ciechanowicach koło Miedzianki i Marcinkowie na ziemi kłodzkiej, a także sztolni Hermannloch w Janowcu koło Barda oraz nowo odkrytej kopalni Amalie w Srebrnej Górze przedstawiono zakres prowadzonych tam prac, ze szczególnym uwzględnieniem podstawowych badań geologicznych. Wskazano na znaczenie tego rodzaju obiektów, jako wyjątkowych atrakcji geoturystycznych, posługując się przykładami "Tajemniczego podziemnego miasta Osówka", "Kopalni Św. Jan" w Krobicy i "Kopalni Złota w złotym Stoku". Zwrócono też uwagę na potrzebę zabezpieczenia i objęcia prawną ochroną niektórych dawnych wyrobisk podziemnych, ze względu na ich duże znaczenie historyczne oraz dla zachowania geo- i bioróżnorodności regionu.