Bezpieczeństwo pracy i ochrona środowiska w górnictwie 2012/06

  • Słowo wstępne Piotra Litwy, Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego (3)
  • Utworzenie i działalność Wyższego Urzędu Górniczego w Katowicach w latach 1922-1939 (4)
    Wyższy Urząd Górniczy w Katowicach utworzono na mocy rozporządzenia Rady Ministrów z 24.VI.1922 r., jako pierwszy WUG w niepodległym państwie polskim. Jego urzędnicy, zwłaszcza Zygmunt Malawski i Stanisław Majewski, wnieśli duży wkład w opracowanie pierwszego polskiego ujednoliconego Prawa Górniczego oraz ukonstytuowanie Kopalni Doświadczalnej "Barbara" i Centrali Ratownictwa Górniczego.
  • Działalność Wyższego Urzędu Górniczego w Katowicach w latach 1945-1994 (11) W latach Polski Ludowej WUG w Katowicach stał się jedną z najważniejszych instytucji nadzorujących górnictwo. Jego działalność została wznowiona w 1945 r., od 1951 r., po likwidacji WUG w Krakowie, sprawował kontrolę nad całym krajowym górnictwem. Współpracował przy wydaniu nowego prawa górniczego oraz szeregu przepisów, według których górnictwo funkcjonowało do upadku socjalizmu w 1989 r. Jego prace utrudniały częste reorganizacje oraz prymat socjalistycznej ideologii nad ekonomią. Po 1989 r. WUG w Katowicach uczestniczył w przygotowaniu i wprowadzeniu w życie nowych reguł prawnych, umożliwiających funkcjonowanie górnictwa w ramach liberalnej gospodarki wolnorynkowej.
  • Nadzór urzędów państwowych nad górnictwem solnym na ziemiach polskich (20)
    Artykuł przedstawia w zarysie problematykę nadzoru urzędów państwowych nad górnictwem solnym na ziemiach polskich na przestrzeni ponad 700 lat, od XIII w. do czasów współczesnych. W okresie staropolskim kontrolę na Żupami Krakowskimi - kopalniami soli w Wieliczce i Bochni, sprawowali urzędnicy królewscy. W latach zaborów wszystkie sprawy związane z działalnością górniczą regulowano odpowiednimi ustawami, a przestrzeganie przepisów prawa, nadzór techniczny i bezpieczeństwo pracy powierzono starostom górniczym i podległym im urzędom okręgowym. Pierwsze starostwo górnicze, nadzorujące kopalnie soli, utworzono w Wieliczce przy tamtejszym zarządzi8e salinarnym; w 1858 r. przeniesione zostało do Krakowa. Od tego czasu stolica Małopolski stała się siedzibą władz górniczych. W XX wieku, regulacje prawne, jak również struktura władz górniczych i zasięg terytorialny poszczególnych urzędów wielokrotnie ulegały zmianom: w okresie międzywojennym, po zakończeniu II wojny światowej oraz po 1989 r.
  • Prawo i nadzór naftowy (28)
    Ropa naftowa, jako surowiec, znana była od dawna, natomiast przemysł naftowy, którego narodziny datowane są na rok 1854, ma stosunkowo krótką, ale za to burzliwą historię. W artykule przedstawiono historię prawa i nadzoru górniczego nad tą nietypową gałęzią górnictwa. Stanowi on swojego rodzaju przegląd ustawodawstwa i nadzoru naftowego na przestrzeni ostatnich 200 lat.
  • Dolnośląskie okręgowe urzędy górnicze w latach 1945-2012: OUG w Wałbrzychu i OUG we Wrocławiu (40)
    W artykule przedstawiono historię dolnośląskich okręgowych urzędów górniczych w Wałbrzychu i we Wrocławiu, w latach 1945-2012. Obydwa OUG nadzorowały przedsiębiorstwa górnicze wydobywające mocno zróżnicowane złoża. Uwypuklono charakterystyczne problemy górnicze występujące w nadzorowanych zakładach, które wspólnie z kadrą naukową i kopalń rozwiązywano, oraz pozytywną rolę pracowników OUG w procesie likwidacji starego zagłębia miedziowego i dolnośląskiego zagłębia węgla kamiennego.
  • Kronika (45)
    Nowi dyrektorzy OUG we Wrocławiu; IV Europejski Kongres Gospodarczy; Posiedzenie Komisji Bezpieczeństwa Pracy w Górnictwie; Wyróżnienia dla dzielnych górników; Ogólnopolski Konkurs Poprawy Warunków Pracy 
  • To nie powinno się zdarzyć - Wypadki. Katastrofy (46)
  • Ze świata - Fakty... Wydarzenia... Opinie... (48)
    Planetary Resources czyli - ku gwiazdom po cenne minerały; Japonia wyłączyła ostatni reaktor jądrowy; Rosnieft i Statoil inwestują w wydobycie paliw w Arktyce
  • Ze świata - Górnictwo na świecie (49)
    Kanada posiada piąte, co do wielkości, rezerwy węgla na świecie; Zmagania o licencję górniczą; Górniczy boom w Kolumbii; Węgiel nie zabija równie skutecznie jak syrop
  • Normalizacja - przegląd opublikowanych norm (51)
    Ochrona przed wybuchami; Rurociągi i element rurociągów. Zagadnienia ogólne; Przewody giętkie; Materiały pomocnicze do spawania; Złącza spawane i spoiny; Kable; Aparatura łączeniowa i sterownicza niskonapięciowa; Ogniwa i baterie wtórne zasadowe; Urządzenia do wiercenia i wydobywania urobku; Gaz ziemny; Sprzęt do prac poszukiwawczych, wiertniczych i eksploatacji; Drut stalowy, liny stalowe i łańcuchy ogniwowe; Instalacja odgromowa; Oświetlenie. Zagadnienia ogólne
  • Przegląd aktów normatywnych (52)