Aura - Ochrona Środowiska 2021/06

  • Ciekawostki technologiczne ze świata
    Biodegradowalna bateria. Liczba mikrourządzeń przesyłających dane gwałtownie rośnie. Wszystkie potrzebują energii, ale ilość baterii koniecznych do ich zasilania miałaby poważny wpływ na środowisko. Szwajcarscy naukowcy pracowali biodegradowalny mini kondensator, który może rozwiązać ten problem. Składa się on z węgla, celulozy, gliceryny i soli kuchennej. Do tego jest niezawodny. Urządzenie do produkcji tego rewolucyjnego akumulatora wygląda dość niepozornie, bo jest to zmodyfikowana drukarka 3D. Prawdziwa innowacja tkwi jednak w recepturze galaretowatego tuszu. Składa się on z nanowłókien celulozowych i nanokrystalitów celulozy oraz węgla w postaci sadzy, grafitu i węgla aktywnego. Aby upłynnić te substancje, badacze używają gliceryny, wody i dwóch różnych rodzajów alkoholu. Do tego dodają szczyptę soli kuchennej dla przewodnictwa jonowego. Aby zbudować działający superkondensator z tych składników potrzebne są cztery warstwy – elastyczne podłoże, warstwa przewodząca, elektroda i wreszcie elektrolit.
  • Punkt selektywnego zbierania odpadów komunalnych na obszarze chronionego krajobrazu
    Pytanie: Czy w postępowaniu dotyczącym istniejącego obszaru chronionego krajobrazu można dowodzić, że ten obszar nie spełnia ustawowych kryteriów, wobec czego nie jest on obszarem chronionym pod względem przyrodniczym?
  • Najlepszy model rozwoju kraju w dobie kryzysu klimatycznego i środowiskowego
    W dobie kryzysu klimatycznego i środowiskowego potrzebujemy innych niż produkt krajowy brutto, wskaźników określających poziom rozwoju danego kraju, które uwzględniają wpływ określonych działań na stan biosfery. Wskaźnik efektywności środowiskowej ocenia efektywność środowiskowej polityki danego państwa, w 2020 r. liderem tego rankingu została Dania. W 2020 r. wskaźnik rozwoju społecznego po raz pierwszy został uzupełniony o wielkość emisji gazów cieplarnianych i materialny ślad, jaki dany kraj zostawia w przyrodzie, liderem jest Norwegia. Najwyższy ślad ekologiczny ma obecnie Luksemburg (15,8 gha), a najniższy Erytrea i Timor Wschodni (0,5 gha). Najwyższy indeks szczęśliwej planety ma Kostaryka, a wskaźnik szczęścia narodowego brutto od wielu lat jest od wielu lat wytyczną dla władz Bhutanu.
  • Krajobraz
    Nie ma się co gniewać. Natura nie dała nam luksusu – rajskich ptaków, ciepłych mórz i egzotycznych roślin. Dała za to sosnowe lasy, chłodne jeziora, połoniny i nadmorskie piaski. Stworzyła pewien porządek. Czy sprawiedliwy? Meksykański poeta Octavio Paz nazwał krajobraz czymś nieodgadnionym. Czymś, co ma tysiące twarzy, czymś żywym, co jest symbolem, metafizyką, religią. To bezkresny obszar między niebem a ziemią, nasza egzystencjalna przestrzeń. Przez wieki modelowały ją związki człowieka z otoczeniem. Trwałe, choć nie zawsze rozumne. I tak jest do dziś. Patrzę dookoła i boleję. To nie do wiary, jak szybko brzydnie polski krajobraz, jak ogromnieje kicz, jak rozpycha się przeciętność. 
  • Postanowienie Wiceprezesa Trybunału z 21 maja 2021 r. w sprawie kopalni węgla brunatnego Turów w Polsce, C-121/21
    Sentencja Rzeczpospolita Polska zaprzestanie natychmiast i do chwili ogłoszenia wyroku kończącego sprawę C‑121/21 wydobycia węgla brunatnego w kopalni Turów (Polska). Stan faktyczny i prawny Wnioskiem z 26 lutego 2021 r. Czechy zwróciły się do Trybunału o nakazanie Polsce zaprzestania wydobycia węgla brunatnego w kopalni Turów, do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy przez Trybunał. Wniosek stanowi element postępowania prawnego, którego istotą jest zarzucenie Polsce przez Republikę Czeską, że odkrywkowe wydobycie węgla w kopalni Turów powoduje masowy odpływ wód podziemnych z terenu Czech, wysychanie wód powierzchniowych, a w konsekwencji prowadzi do pogorszenia zaopatrzenia ludności w wodę pitną. Dalsze wydobywanie węgla doprowadzi do pogłębienia tej niekorzystnej dla Czech sytuacji, a także negatywnie wpłynie na stan budynków. Z tego powodu Republika Czeska nie może czekać do ostatecznego wyroku i wnosi o zastosowanie środka tymczasowego w postaci natychmiastowego wstrzymania wydobycia węgla. Kopalnia Turów wydobywała węgiel na podstawie koncesji z 1994 r., której ważność wygasła 30 kwietnia 2020 r. Polski minister właściwy do spraw klimatu przedłużył, decyzją z 20 marca 2020 r., obowiązywanie koncesji do 2026 r.
  • Dematerializacja
    „Dematerializacja” jako zmniejszenie obciążenia gospodarki zużyciem materiałów jest ważnym czynnikiem ograniczania presji na środowisko. Niedostateczna sprawozdawczość statystyczna nie pozwala na pełną ocenę skali tego zjawiska, ale Eurostat gromadzi pewne informacje umożliwiające oszacowanie masy zasobów wykorzystywanych na cele gospodarcze. Zarówno na etapie produkcji, jak i późniejszego wykorzystywania wyrobów przemieszczanie materii jest uciążliwe dla środowiska. A zatem ochrona środowiska wymaga dematerializacji. Tyle że gospodarki znajdujące się na różnych etapach rozwoju mają różne możliwości jej realizowania.
  • Wpływ zanieczyszczenia środowiska przyrodniczego na zdrowie środowiskowe człowieka – rozważania ogólne
    Bezpośrednia i pośrednia działalność człowieka przyczynia się do zanieczyszczenia składowych środowiska przyrodniczego, czyli powietrza, gleb oraz wód. Następstwem tego jest niekontrolowany wzrost stężeń wolnych rodników nazwany stresem oksydacyjnym, co prowadzi do zaburzenia równowagi prooksydacyjno-antyoksydacyjnej, a w konsekwencji do powstania procesu chorobowego. Aby przeciwdziałać tym niekorzystnym zmianom i zadbać o zdrowie środowiskowe człowieka należy ze szczególną starannością dbać o jakość środowiska przyrodniczego. Nasz kraj mimo wprowadzenia korzystnych rozwiązań w dziedzinie gospodarki wodno-ściekowej i odpadami, ciągle jeszcze zmaga się z lokalnymi zanieczyszczeniami gleb oraz ze skutkami zanieczyszczenia powietrza, np. niska emisja. Od wielu lat jakość powietrza w Polsce jest jedną z najgorszych w Europie, a nawet na świecie. Pewnym optymizmem napawają różne działania w zakresie polityki ochrony powietrza, które miejmy nadzieję uchronią nas przed chorobami związanymi z zanieczyszczeniem powietrza. Jest to szczególnie istotne, bo stan zdrowia człowieka aż w 85% uwarunkowany jest przez determinanty środowiskowe (analizowane oddzielnie i łącznie).
  • 130 lat studiów rolniczych w Krakowie
    W dniach od 17 maja do 30 czerwca prezentowana jest wystawa plenerowa pt. „130 lat studiów rolniczych w Krakowie”, której organizatorem jest Uniwersytet Rolniczy w Krakowie. Ekspozycja dostępna była na Plantach do końca maja, a obecnie można ją obejrzeć na terenie kampusu UR. Wystawa poświęcona jest 130-leciu powołania studiów rolniczych w Krakowie. Prezentuje m.in. archiwalne fotografie studentów, pierwszych indeksów, sali wykładowych, budynków i stacji doświadczalnych, pamiątkowych medali, sprzętu laboratoryjnego, założycieli Studium Rolniczego w Krakowie, a także władz uczelni. Nie zabrakło także odniesienia do wpływu II wojny światowej na Studium Rolnicze (przejęcia budynku Collegium Godlewskiego na cele Generalnej Guberni czy wywiezienia znamienitych profesorów).
  • Jezioro i rzeka – to nie śmietnik
    13 ton śmieci zebranych tylko podczas jednej akcji sprzątania Wisłoka na Podkarpaciu, 34 tony śmieci wywożone każdego roku znad Zalewu Mietkowskiego na Dolnym Śląsku, półtorej tony śmieci sprzątanych po każdym weekendzie na kilometrowym odcinku Odry we Wrocławiu – to tylko niektóre przykłady.
  • Zanieczyszczenie i ochrona powietrza w Polsce w świetle danych statystycznych
    Zanieczyszczenia powietrza atmosferycznego zagrażają zdrowiu człowieka, wpływają ujemnie na przyrodę, glebę i wodę oraz klimat. Są to przede wszystkim substancje gazowe, ale również stałe i ciekłe. Niektóre gazy, jak dwutlenek siarki i tlenek węgla, są bardzo toksyczne. Specyficznym problemem w Polsce jest właśnie zanieczyszczenie dwutlenkiem siarki – pochodzące w 97% ze spalania węgla – gdyż mimo kilkakrotnego spadku w okresie 30 lat, całkowita emisja SO2 jest 2 razy wyższa niż w Niemczech oraz 3–4 razy wyższa niż w Wielkiej Brytanii i Francji. W przeliczeniu na 1 mieszkańca różnice te jeszcze bardziej przemawiają na niekorzyść naszego kraju. Należy dodać, że stosowanie węgla i gazu koksowniczego powoduje, iż miejski smog zawiera więcej rakotwórczego benzenu i benzoαpirenu. Z kolei dwutlenek węgla jest gazem w zasadzie nieszkodliwym bezpośrednio dla człowieka, ale charakteryzuje się największą emisją – prawie we wszystkich krajach – i dlatego jako gaz cieplarniany najmocniej wpływa na klimat (zatrzymując energię słoneczną w atmosferze ziemskiej, tworzy tzw. efekt szklarniowy).
  • Porównanie rezultatów wyznaczania silnie zmienionych i sztucznych części wód rzecznych w Polsce w II i III cyklu planistycznym
    W artykule przedstawiono porównanie wyników procedury wyznaczania silnie zmienionych i sztucznych części wód, jakie zastosowano w Polsce w II i III cyklu planistycznym dla wód rzecznych. W efekcie zmian w samej metodyce wyznaczania, a także wpływu rezultatów innych analiz planistycznych, uzyskany obecnie wynik różni się pod względem struktury naturalnych, silnie zmienionych i sztucznych części wód rzecznych na obszarze Polski od wyników analiz w poprzednim cyklu planistycznym, na korzyść zwiększenia odsetka wód o charakterze naturalnym. Wyjaśniono przyczyny, jakie wpłynęły na uzyskanie takiego wyniku.
  • Tajemnice reliktowej sosny z Sokolicy
    W artykule przedstawiono najważniejsze wyniki badań gałęzi reliktowej sosny rosnącej na szczycie Sokolicy w Pieninach, która została złamana we wrześniu 2018 r. na skutek silnego podmuchu powietrza, wytworzonego przez wirnik śmigłowca podczas akcji ratunkowej. Opisano organizmy zasiedlające złamany pęd: głównie grzyby i porosty. Scharakteryzowano cechy anatomiczne i morfologiczne igieł sosny oraz najważniejsze właściwości fizyczne, chemiczne oraz anatomiczne drewna. Określono wiek złamanego pędu oraz zbadano wpływ warunków klimatycznych na zmienność przyrostów grubości.

AURA Ochrona Środowiska - cały wykaz